Mowa zależna w języku niemieckim - Konjunktiv I

Jeśli chcemy przekazać czyjąś wypowiedź, możemy zrobić to na trzy sposoby. Najprościej jest po prostu kogoś zacytować i jest wtedy użyta mowa niezależna ( die direkte Rede):

playHans sagte: "Ich war gestern im Kino." Hans powiedział: "Byłem wczoraj w kinie."

Drugim sposobem jest przytoczenie czyjejś wypowiedzi w formie zdania oznajmującego. Jest to możliwe, gdy mówiący nie ma wątpliwości co do prawdziwości wypowiedzi.

playHans sagte, dass er gestern im Kino war. Hans powiedział, że był wczoraj w kinie.

Istnieją jednak sytuacje w których nie ma gwarancji, co do prawdziwości czyjejś wypowiedzi lub gdy chcemy zasugerować dystans, co do przekazywanej treści. Używamy wówczas mowy zależnej (die indirekte Rede).

playHans sagte, dass er gestern im Kino gewesen sei. Hans powiedział, że był wczoraj w kinie.

Aby przekazać czyjąś wypowiedź w mowie zależnej, używamy trybu Konjunktiv I.

W czasie teraźniejszym Konjunktiv I do tematu bezokolicznika dodajemy końcówkę -e a p o niej odpowiednią końcówkę osobową. Dużym ułatwieniem jest to, że w czasownikach mocnych nie ma zmiany samogłosek rdzennych w liczbie pojedynczej. Dodatkowo trzecia osoba liczby pojedynczej ma taką samą formę jak pierwsza. Dla przykładu odmiana kilku czasowników.

machen geben fragen
liczba pojedyncza
ich playmache playgebe playfrage
du playmachest playgebest playfragest
er
sie
es
playmache playgebe playfrage
liczba mnoga
wir playmachen playgeben playfragen
ihr playmachet playgebet playfraget
sie
Sie
playmachen playgeben playfragen
sprechen können sollen
liczba pojedyncza
ich playspreche playkönne playsolle
du playsprechest playkönnest playsollest
er
sie
es
playspreche playkönne playsolle
liczba mnoga
wir playsprechen playkönnen playsollen
ihr playsprechet playkönnet playsollet
sie
Sie
playsprechen playkönnen playsollen

haben sein werden
liczba pojedyncza
ich playhabe playsei playwerde
du playhabest playsei(e)st playwerdest
er
sie
es
playhabe playsei playwerde
liczba mnoga
wir playhaben playseien playwerden
ihr playhabet playseiet playwerdet
sie
Sie
playhaben playseien playwerden

Mowa zależna jest wprowadzana za pomocą spójnika dass (że). W takich zdaniach czasownik znajduje się na końcu wypowiedzi.

playEr sagte zu mir: "Ich habe viel Geld." Powiedział mi: "Mam dużo pieniędzy"
playEr sagte zu mir, dass er viel Geld habe. Powiedział mi, że ma dużo pieniędzy.
playSie sagte: "Ich kann dich nicht besuchen." Powiedziała: "Nie mogę cię odwiedzić"
playSie sagte, dass sie mich nicht besuchen könne. Powiedziała, że nie może mnie odwiedzić.
playEr rief laut: "Ich bin schon müde!" Krzyknął głośno: "Jestem już zmęczony!"
playEr rief laut, dass er schon müde sei. Krzyknął głośno, że jest już zmęczony.

W zdaniach pytających spójnikiem jest ob (czy):

playDer Lehrer fragte mich: "Sprichst du Deutsch?" Nauczyciel zapytał mnie: "Mówisz po niemiecku?"
playDer Lehrer fragte mich, ob ich Deutsch spreche. Nauczyciel zapytał mnie, czy mówię po niemiecku.
playDie Mutter fragte das Kind: "Rufst du deine Oma an?" Matka zapytała dziecko: "Zadzwonisz do babci?"
playDie Mutter fragte das Kind, ob es seine Oma anrufe. Matka zapytała dziecko, czy zadzwoni do swojej babci.
playDer Junge fragte das Mädchen: "Gibst du mir einen Kuss?" Chłopak zapytał dziewczynę: "Dasz mi całusa?"
playDer Junge fragte das Mädchen, ob es ihm einen Kuss gebe. Chłopak zapytał dziewczynę, czy da mu całusa.

Jeśli przekazywana wypowiedź jest w czasie przeszłym (Perfekt lub Imperfekt), wówczas budujemy zdanie tak samo jak w czasie Perfekt, z tą zmianą, że czasownik posiłkowy występuje w Konjunktiv I (zobacz czasowniki sein i haben w powyższej tabelce).

playEr schrieb: "Ich war letztens sehr krank." Napisał: "Ostatnio byłem bardzo chory."
playEr schrieb, dass er letztens sehr krank gewesen sei. Napisał, że ostatnio był bardzo chory.
playJutta fragte ihn: "Hast du meine Tasche gesehen?" Jutta zapytała go: "Widziałeś moją torebkę?"
playJutta fragte ihn, ob er ihre Tasche gesehen habe. Jutta zapytała go, czy widział jej torebkę.

playSie fragten mich: "Warst du schon mal in Deutschland?" Zapytali mnie: "Byłeś już kiedyś w Niemczech?"
playSie fragten mich, ob ich schon mal in Deutschland gewesen sei. Zapytali mnie, czy byłem już kiedyś w Niemczech.
playEr sagte zu dir: "Du hast dich nicht verspätet." On powiedział do ciebie: "Nie spóźniłaś się."
playEr sagte zu dir, dass du dich nicht verspätet habest. Powiedział do ciebie, że się nie spóźniłaś.

Co zrobić, gdy forma Konjunktiv I pokrywa się z formą trybu oznajmującego? Np.:

playMan sagte zu mir, dass ich zu viel gegessen habe. Powiedział mi, że za dużo zjadłem.

Taka forma czasownika, to przecież czas przeszły Perfekt. Dla Niemców lubiących ład i porządek jedna forma nie może przecież oznaczać jednocześnie, iż z czymś się zgadzamy a jednocześnie mamy wątpliwości. Dlatego też w takich przypadkach czasownik jest w formie trybu przypuszczającego:

playMan sagte zu mir, dass ich zu laut gesprochen hätte. Powiedziano mi, że za głośno mówiłem.
playSie haben mich gefragt, wann ich den Film gesehen hätte. Zapytali mnie, kiedy widziałem ten film.
playSie gaben zu, dass sie das Buch nie gelesen hätten. Przyznali się, że nigdy nie czytali tej książki.

W czasie teraźniejszym możliwe jest także użycie formy opisowej z würde. Würde to także forma czasu przyszłego w mowie niezależnej:

playDer Vater fragte mich, wann ich ihm helfen würde. Ojciec zapytał mnie, kiedy mu pomogę.
playDer Beamte sagte, dass wir das Formular bald bekommen würden. Urzędnik powiedział, że wkrótce otrzymamy ten formularz.
playSie sagten, dass sie mich besuchen würden. Powiedzieli, że mnie odwiedzą.

Pozostaje pytanie, jak w mowie niezależnej przekazać polecenie lub rozkaz.

(przykłady odmiany w tabelce). Do wyboru mamy trzy czasowniki modalne: Nie jest to zbyt skomplikowane. Tryb rozkazujący powstaje poprzez użycie czasownika modalnego w formie Konjunktiv I. Do wyboru mamy trzy czasowniki modalne: sollen, müssen, oraz mögen.

Od czego zależy wybór czasownika modalnego w trybie rozkazującym?

sollen - stosowany jest przy poleceniach

playEr sagte: "Nimm das Buch!" Powiedział: "Weź tę książkę!"
playEr sagte, ich solle das Buch nehmen. Powiedział, że powinienem wziąć tę książkę.
playEr sagte: "Ruf mich nicht mehr an!" Powiedział: "Nie dzwoń do mnie więcej!"
playEr sagte, ich solle ihn nicht mehr anrufen. Powiedział, że nie powinnam już do niego więcej dzwonić.

müssen - używany jest przy rozkazach

playEr sagte: "Geh raus!" Powiedział: "Wyjdź!"
playEr sagte, ich müsse rausgehen. Powiedział, że muszę wyjść.
playEr sagte: "Macht es schneller!" Powiedział: "Róbcie to szybciej!"
playEr sagte, wir müssen es schneller machen. Powiedział, że musimy robić to szybciej.

mögen - stosujemy w przypadku uprzejmej prośby

playEr bat mich: "Warte auf mich!" Poprosił mnie: "Poczekaj na mnie!"
playEr bat mich, ich möge auf ihn warten. Zapytał, czy mógłbym na niego poczekać.

playEr bat mich: "Helfe mir!" Poprosił mnie: "Pomóż mi!"
playEr bat mich, ich möge ihm helfen. Poprosił mnie, czy mógłbym mu pomóc.

Ćwiczenia online związane z tematem:

Wskazówka Zaloguj się, aby zapisywać historię i wyniki Twojej nauki.

Komentarze (5)

anucha23
24 lis 2015

letua... hat- konj. I= habe wiec jest ok ;)

eduardus1
29 lis 2013

hmm, mowa zależna pokręciła się komuś z niezależną, to do mowy zależnej potrzebny jest Konjunktiv I...

letua1508
11 cze 2012

A, nie, przepraszam, dobrze jest! Źle popatrzyłam; myślałam, że chodzi o normalny tryb oznajmujący. :P

letua1508
11 cze 2012

A nie, przepraszam, źle popatrzyłam. Myślałam, że chodzi o normalny tryb oznajmujący ;)

letua1508
11 cze 2012

"Er sagte zu mir, dass er viel Geld habe." Czy w tym zdaniu nie powinno być "Er sagte zu mir, dass er viel Geld hat."?

Skomentuj

Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się.