Rekcja czasownika – czasowniki z przyimkami

Niektóre czasowniki niemieckie łączą się z rzeczownikiem za pomocą przyimka. Forma taka występuje także w języku polskim:

playantworten auf odpowiadać na
playzweifeln an wątpić w
playdenken an myśleć o

Niestety przyimki, a także i przypadki, których owe przyimki wymagają, nie zawsze pokrywają sie z tymi w języku polskim. Poniżej przedstawiona jest lista najpopularniejszych czasowników wraz z przyimkami oraz odpowiednimi przypadkami.

czasowniki z przyimkiem an

Z an występują:

an + Akkusativ
playsich anpassen dostosować się do
playappelieren apelować do
playdenken myśleć o
playsich erinnern przypominać sobie coś/kogoś
playglauben wierzyć w
playgrenzen graniczyć z
playsich gewöhnen przyzwyczaić się do
playschreiben pisać do
playsich wenden zwracać się do
an + Dativ
playarbeiten pracować nad
playerkranken zachorować na
playfehlen brakować czegoś
playleiden cierpieć na
playmangeln brakować czegoś
playsterben umrzeć na
playteilnehmen brać udział w
playzweifeln wątpić w

Dla przykładu kilka zdań:

playIch denke an meine Arbeit. Myślę o mojej pracy.
playJoachim schreibt an seinen Freund. Joachim pisze do swojego przyjaciela.
playWenden Sie sich bitte an Herrn Holder. Proszę się zwrócić do pana Holdera.
playWir arbeiten an einem neuen Projekt. Pracujemy nad nowym projektem.
playAnke zweifelt an dem Fleiß ihres Sohnes. Anke wątpi w pilność swojego syna.
playMeine Oma leidet an einer schweren Krankheit. Moja babcia cierpi na ciężką chorobę.

czasowniki z przyimkiem auf

Następujące czasowniki występują w połączeniu z auf:

auf + Akkusativ
playachten uważać na
playankommen zależeć od
playantworten odpowiadać na
playaufpassen uważać na
playsich beschränken ograniczać się do
playsich einstellen nastawić się na
playsich freuen cieszyć sie na
playhoffen mieć nadzieję na
playsich konzentrieren konzentrować się na
playverzichten zrezygnować z
playsich vorbereiten przygotowywać się na
playwarten czekać na
auf + Dativ
playbasieren opierać się na
playberuhen opierać się na
playbestehen obstawać przy

Jak widać po większość czasowników łączących się z auf występuje biernik (der Akkusativ):

playWir verzichteten auf die Reise nach Amerika. Zrezygnowaliśmy z wycieczki do Ameryki.
playHeinrich bereitete sich auf die Prüfung intensiv vor. Heinrich intensywnie przygotowywał się do tego egzaminu.
playIch freue mich auf diese Party! Cieszę się na to przyjęcie!
playWie lange wartest du schon auf deinen Freund? Jak długo już czekasz na twojego przyjaciela?
playDieses Märchen basiert auf einem Volkslied. Ta bajka opiera się na pewnej pieśni ludowej.
playIch bestehe auf meiner Meinung. Obstaję przy swoim zdaniu.

czasowniki z przyimkiem aus

Przyimek aus zawsze łączy się z celownikiem (der Dativ):

aus + Dativ
playbestehen składać się z
playsich ergeben wynikać z
playstammen wywodzić się z/pochodzić z
playDas Lehrbuch besteht aus zwei separaten Teilen. Ten podręcznik składa się z dwóch oddzielnych części.
playZirka 80 Prozent der weltweit verkauften Spielzeuge stammen aus China. Około 80 procent światowej sprzedaży zabawek pochodzi z Chin.
playWelche Konzequenzen ergeben sich aus der Kündigung der Mitgliedschaft? Jakie konsekwencje wynikają z wymówienia członkostwa?

czasowniki z przyimkami bei, durch i für

Także po bei rzeczownik jest w celowniku (der Dativ):

bei + Dativ
playhelfen pomagać przy
playvorbeikommen wpaść do kogoś
playDas Mädchen hilft seiner Mutter beim Kochen. Dziewczynka pomaga swojej mamie w gotowaniu.
playKommst du bei mir vorbei? Wpadniesz do mnie?

Przyimek durch łączy się tylko z biernikiem (der Akkusativ):

durch + Akkusativ
playersetzen zastąpić czymś
playfließen płynąć przez
playIch muss den defekten Teil durch einen neuen ersetzen. Muszę zastąpić tę uszkodzoną część nową.
playDer Fluss fließt durch drei Länder. Ta rzeka przepływa przez trzy kraje.

Po für także jest biernik (der Akkusativ):

für + Akkusativ
playdanken dziękować za
playsich entscheiden zdecydować się na
playhalten uważać za
playsich interessieren interesować sie czymś
playkämpfen walczyć o
playsein być za
playsorgen zadbać o/ troszczyć się o

playDie Frau dankt ihrem Mann für die Blumen. Kobieta dziękuje swojemu mężowi za kwiaty.
playIch interessiere mich für Sport und Musik. Interesuję się sportem i muzyką.
playAlle waren für seinen Vorschlag. Wszyscy byli za jego pomysłem.
playDie Eltern müssen für ihre Kinder sorgen. Rodzice muszą troszczyć się o dzieci.
playFür welche Farbe habt ihr euch entschieden? Na jaki kolor się zdecydowaliście?

czasowniki z przyimkami gegen, in, mit

Do grupy przyimków łączących się tylko z biernikiem (der Akkusativ) należy także gegen:

gegen + Akkusativ
playsein być przeciwko
playsich versichern ubezpieczyć się od
playverstoßen wykroczyć przeciwko
playAlle Einwohner dieser Stadt sind gegen den Bau des Flughafens. Wszyscy mieszkańcy tego miasta są przeciwko budowie lotniska.
playMein Nachbar hat sich gegen Diebstahl versichert. Mój sąsiad ubezpieczył się od kradzieży.

A oto czasowniki łączące się z in:

in + Akkusativ
playeinladen zapraszać do
playgeraten popaść w
playübersetzen przetłumaczyć na
playsich verlieben zakochać się w
playverwandeln in przeobrazić się w
in + Dativ
playsich auskennen orientować się w
playsich irren pomylić się w
playMein Freund lud mich ins Kino ein. Mój przyjaciel zaprosił mnie do kina.
playDiese zwei Jungen geraten ständig in Schwierigkeiten. Ci dwaj chłopcy stale popadają w kłopoty.
playDu musst den Text nicht ins Englische sondern ins Deutsche übersetzen. Musisz przetłumaczyć ten tekst nie na angielski ale na niemiecki.
playIch kenne mich in dieser Stadt gar nicht aus. W ogóle nie orientuję się w tym mieście.

Kolejnym, łączącym się tylko z celownikiem (der Dativ) przyimkiem jest mit:

mit + Dativ
playsich abfinden pogodzić się z
playanfangen zaczynać coś/od
playaufhören przestawać, skończyć z
playbeginnen zaczynać coś od
playsich beschäftigen zajmować się czymś
playtelefonieren rozmawiać przez telefon z
playzusammenstoßen zderzyć się z

playTom kann sich mit seiner Krankheit nicht abfinden. Tom nie może pogodzić się ze swoją chorobą.
playWie hast du mit dem Rauchen angefangen? Jak zacząłeś palić?
playHör damit endlich auf! Skończ z tym w końcu!
playFelix telefoniert gerade mit seiner Freundin. Felix rozmawia przez telefon ze swoją przyjaciółką.
playHerrn Kolbers Auto ist mit einem Bus zusammengestoßen. Auto pana Kolbera zderzyło się z autobusem.

czasowniki z przyimkami nach, über, um

Także po nach rzeczownik jest w celowniku (der Dativ):

nach + Dativ
playduften pachnieć czymś
playsich erkundigen dowiadywać się o
playfragen pytać o
playgreifen sięgać po
playrufen wołać kogoś
playsich sehnen tęsknić za
playstreben dążyć do
playsuchen szukać czegoś
playWir erkundigen uns nach der Abfahrt des Zuges. Dowiadujemy się o odjazd pociągu.
playKlaus fragt nach dem Titel des dicken Buches. Klaus pyta się o tytuł tej grubej książki.
playAlle Menschen streben nach Glück und Wohlstand. Wszyscy ludzie dążą do szczęścia i dobrobytu.
playIch sehne mich nach meinem Freund, der in England wohnt. Tęsknię za moim przyjacielem, który mieszka w Anglii.
playFamilie Weber sucht nach einer neuen Wohnung. Rodzina Weber szuka noweo mieszkania.

Natomiast po über zawsze jest biernik (der Akkusativ):

über + Akkusativ
playsich ärgern złościć się z powodu
playberichten relacjonować coś
playdenken sądzić o czymś
playsich beschweren poskarżyć się na
playdiskutieren dyskutować o
playerzählen opowiadać o
playsich freuen cieszyć się z
playinformieren informować o
playschreiben pisać o
playsprechen rozmawiać o
playsich unterhalten rozmawiać o
playverfügen dysponować czymś
playMandy erzählt über ihren Urlaub in Spanien. Mandy opowiada o swoim urlopie w Hiszpanii.
playDie Studenten diskutieren über die Umweltverschmutzung. Studenci dyskutują o zanieczyszczeniu środowiska.
playMeine Mutter spricht mit unserer Nachbarin über das Wetter. Moja matka rozmawia z naszą sąsiadką o pogodzie.
playDer Kunde beschwert sich über den Telefonsupport. Klient poskarżył się na support telefoniczny.
playDer Kandidat für diese Stelle muss über technisches Wissen verfügen. Kandydat na to stanowisko musi dysponować wiedzą techniczną.

Także po um rzeczownik jest w bierniku (der Akkusativ):

um + Akkusativ
playsich bemühen starać się o
playsich bewerben ubiegać się o
playbitten prosić o
playkämpfen walczyć o
playsich kümmern troszczyć się o
playstreiten kłócić się o
playKannst du dich um die Fahrkarten bemühen? Możesz postarać się o bilety?
playWir kämpfen um unsere Rechte. Walczymy o nasze prawa.
playViele Schüler bewerben sich um das Stipendium. Wielu uczniów ubiega się o to stypendium.
playMein Bruder hat mich um Hilfe gebeten. Mój brat poprosił mnie o pomoc.

czasowniki z przyimkami von, vor i zu

Jednym z najpopularniejszych jest przyimek von, łączący się zawsze z celownikiem (der Dativ):

von + Dativ
playabhängen zależeć od
playbefreien uwolnić od
playberichten relacjonować coś
playerfahren dowiedzieć się o
playsich erholen odpocząć od
playerzählen odpowiadać o
playhalten sądzić o
playhören słyszeć o
playträumen marzyć o
playüberzeugen przekonać o
playsich verabschieden pożeganać się z

playMeine Zukunft hängt von dieser Klausur ab. Moja przyszłość zależy od tej klasówki.
playLeider erfuhr ich zu spät von dem Schüleraustauschprogramm. Niestety za późno dowiedziałem się o tym programie wymiany uczniów.
playWas hälst du von dieser Vorlesung? Co sądzisz o tym wykładzie?
playViele Menschen träumen von einem Ferienhaus am Meer. Wielu ludzi marzy o domku letniskowym nad morzem.
playMit Tränen verabchiedeten wir uns von unserer Gastfamilie. Ze łzami pożegnaliśmy się z goszczącą nas rodziną.

Z vor występuje tylko kilka czasowników:

vor + Dativ
playAngst haben bać się czegoś
playsich fürchten bać się czegoś
playsich schützen chronić się przed
playwarnen ostrzegać przed
playIch habe Angst vor Wespen und Hornissen. Boję się os i szerszeni.
playIm Winter schützen wir uns vor der Kälte. W zimie chronimy się przed zimnem.
playEr hat mich vor dir gewarnt! On ostrzegł mnie przed tobą!

Ostatnim omawianym tu przyimkiem jest zu występujące zawsze z celownikiem (der Dativ):

zu + Dativ
playbeitragen przyczyniać się do
playdienen służyć do
playeinladen zapraszać na
playsich entschließen zdecydować się na
playführen prowadzić do
playgehören należeć do
playgratulieren gratulować z okazji
playwerden stawać się czymś/kimś
playzwingen zmuszać do
playSeine guten Ideen haben zum Erfolg des Teams beigetragen. Jego dobre pomysły przyczyniły się do sukcesu drużyny.
playWir gratulieren Tom zu seinem Geburtstag. Gratulujemy Tomowi z okazji jego urodzin.
playHans lud eine Dame zu einem Drink ein. Hans zaprosił pewną panią na drinka.
playDie Handschuhe dienen zum Schutz der Hände. Rękawiczki służą do ochrony rąk.
playLeichtsinn führt zu Unfällen. Lekkomyślność prowadzi do wypadków.
playWer gehört zu deinen besten Freunden? Kto należy do twoich najlepszych przyjaciół?

Ćwiczenia online:

Wskazówka Zaloguj się, aby zapisywać historię i wyniki Twojej nauki.

Komentarze (4)

Dzień dobry, tak się przyglądam temu zdaniu i zastanawiam się czy tu nie powinno być "ihrer" zamiast "seiner"?
Mädchen hilft seiner Mutter beim Kochen.
Pozdrawiam

Dałbym 5 gwiazdek gdyby się dało :D

@kopydlok: W Twoim przykładzie, wg. mnie, nie ma rekcji czasownika (czyli nie ma sich über sammeln). to über odnosi się do miejsca, czyli celownik jest jak najbardziej sensowny

Po über nie zawsze jest biernik. Die Wolken sammeln sich über dem Atlantik (Chmury zbierają się nad Atlantykiem). Czasami niestety jest celownik :)

Zostaw komentarz:
Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się.