Odmiana czasownika lassen

Czasownik lassen ma wielorakie znaczenie i jego użycie sprawia Polakom wiele trudności. Zanim jednak przejdziemy do znaczeń, spójrzmy na odmianę tego czasownika przez osoby w czasie teraźniejszym:

liczba pojedyncza liczba mnoga
playich lasse playwir lassen
playdu lässt playihr lasst
player
playsie
playes
lässt playsie
playSie
lassen

A oto poszczególne znaczenia czasownika lassen:

zostawiać
playDie Mutter lässt ihre Kinder nicht gerne allein. Matka niechętnie zostawia dzieci same.
playLasst uns in Ruhe! Zostawcie nas w spokoju!
playEr lässt seine Freunde nie im Stich. On nigdy nie zostawi swoich przyjaciół na lodzie.
playDer Student hat seine Bücher zu Hause gelassen. Student zostawił książki w domu.
playWo hast du wieder deine Schlüssel gelassen? Gdzie znów zostawiłaś swoje klucze?
pozwalać

Jest to dla Polaków bardzo problematyczne znaczenie, gdyż tutaj dopełnienie występuje w bierniku (der Akkusativ) a nie tak jak w języku polskim w celowniku. Dodatkowo czas przeszły Perfekt tworzy się jak z czasownikami modalnymi, tzn.: z haben i dwoma bezokolicznikami na końcu zdania. Zobaczmy to na przykładach:

czas teraźniejszy
playDie Eltern lassen ihr Kind spielen, wie es will. Rodzice pozwalają dziecku bawić się, jak ono chce.
playIch lasse meinen Hund nicht im Brunnen baden. Nie pozwalam mojemu psu kąpać się w fontannie.
playIhr Bruder lässt sie seine Briefe lesen. Jej brat pozwala jej czytać jego listy.
playAdam, lässt dich deine Mutter viel am Computer spielen? Adam, czy twoja mama pozwala ci dużo grać na komputerze?
czas przeszły
playHaben Sie ihre Sekretärin Ihre Korrespondenz lesen lassen? Pozwolił Pan swojej sekretarce czytać Pańską korespondencję?
playDas habe ich dich nicht machen lassen! Nie pozwoliłam ci tego zrobić!
playDer Lehrer hat die Schüler die Hausaufgabe nicht machen lassen. Nauczyciel pozwolił uczniom nie robić pracy domowej.
playIhr habt eure Kinder keinen Alkohol trinken lassen. Nie pozwoliliście waszym dzieciom pić alkoholu.

kazać

Także w przypadku tego znaczenia dopełnienie występuje w bierniku (der Akkusativ) a czas przeszły tworzymy przy użyciu haben i dwoma bezokolicznikami na końcu zdania. A oto przykłady:

czas teraźniejszy
playDie Lehrerin lässt den Schüler das Fenster aufmachen. Nauczycielka każe uczniowi otworzyć okno.
playDer Vater lässt seine Tochter das Zimmer aufräumen. Ojciec każe swojej córce posprzątać pokój.
playLasst ihr eure Kinder die Hände vor dem Essen waschen? Każecie waszym dzieciom myć ręce przed jedzeniem?
czas przeszły
playHat sie dich zu ihr kommen lassen? Czy ona kazała ci przyjść do siebie?
playSeine Mutter hat ihn Brot kaufen lassen. Jego matka kazała mu kupić chleb.
playSie haben ihre Hunde laut bellen lassen. Kazali swoim psom głośno szczekać.
playDer Trainer hat sein Team besser spielen lassen. Trener kazał swojej drużynie grać lepiej.

dać, pozwolić się

Proszę zwrócić uwagę na to, iż czasownik lassen występuje w tym znaczeniu w formie zwrotnej, czyli z sich:

playDas lässt sich nicht machen. Tego się nie da zrobić.
playTom lässt sich nicht verblüffen. Tom nie da się zbić z tropu.
playDiese Dateien lassen sich nicht löschen. Te pliki nie dają się skasować.
playDieser Kaffee ist so bitter. Er lässt sich überhaupt nicht trinken. Ta kawa jest taka gorzka. W ogóle nie da się jej pić.
playDie meisten Katzen lassen sich gerne streicheln. Większość kotów chętnie daje się głaskać.
kazać sobie coś zrobić, zlecić zrobienie czegoś

W tym znaczeniu polskie sobie zastąpione jest w języku niemieckim dopełnieniem zaimkowym w celowniku i jest częścią zdania, której nie można opuścić.

Zanim jednak dojdziemy do przykładów, krótkie przypomnienie czym jest owo tak skomplikowanie brzmiące dopełnienie zaimkowe w celowniku. Dla ułatwienia podane już w połączeniu z czasownikiem lassen:

dopełnienie zaimkowe w celowniku
playich lasse mir playwir lassen uns
playdu lässt dir playihr lasst euch
player
playsie
playes
lässt sich playsie
playSie
lassen sich

A więc, gdy zlecamy innym, aby coś dla nas zrobili, mówimy o tym tak:

playWir lassen uns das beste Gewand holen. Każemy przynieść sobie najlepszą tkaninę.
playHast du dir die Schuhe putzen lassen? Kazałeś wyczyścić sobie buty.
playIhr lasst euch einen Anzug machen lassen. Każecie uszyć sobie garnitur.
playLassen Sie sich immer das beste Zimmer reservieren? Zawsze każą Państwo rezerwować sobie najlepszy pokój?
playDie Dame lässt sich das Abendkleid waschen. Ta pani każe uprać sobie suknię wieczorową.

Ćwiczenia online:

Wskazówka Zaloguj się, aby zapisywać historię i wyniki Twojej nauki.

Komentarze (6)

Hast du dir die Schuhe putzen lassen? Kazałeś wyczyścić sobie buty.
Tłumaczenie nie jest zdaniem pytającym.

Ponawiam pytanie: Jak rozróżnić czy w danym zdaniu lassen oznacza "kazać" a nie "pozwalać"?

Czy nie powinno być Hast du dir die Schuhe putzen gelassen?

z kontekstu

Po czym poznać, że w danym zdaniu lassen oznacza "kazać" a nie "pozwalać"?

szczerze to jest skomplikowane

Zostaw komentarz:
Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się.