Przypadki niemieckie - Celownik (Dativ)

Celownik (der Dativ) odpowiada na pytanie wem? (komu? czemu?). W celowniku zmieniają się rodzajniki wszystkich rodzajów. Rodzajniki rodzaju męskiego i nijakiego zmieniają się z der/ein/kein i das/ein/kein na dem/einem/keinem. Rodzajniki rodzaju żeńskiego zmieniają cię z die/eine/keine na der/einer/keiner. Cała liczba mnoga zmienia się z die/-/keine na den/-/keinen a rzeczownik otrzymuje końcówkę -n.

rodzaj męski rodzaj żeński rodzaj nijaki liczba mnoga
N.
G.
Dativ
komu? czemu?
wem?
playdem
playeinem
playkeinem
playder
playeiner
playkeiner
playdem
playeinem
playkeinem
playden + n
- + n
playkeinen + n
A.

Jeśli rzeczownik w liczbie mnogiej zakończony jest na -n lub na -s nie otrzymuje on końcówki -n.

mianownik liczby mnogiej celownik liczby mnogiej
celownik rzeczowników otrzymujących końćówkę -n
playdie Kinder playden Kindern
dzieci dzieciom
playdie Mütter playden Müttern
matki matkom
playdie Bäume playden Bäumen
drzewa drzewom
playdie Bücher playden Büchern
książki książkom
celownik rzeczowników zakończonych na -n lub -s
playdie Frauen playden Frauen
kobiety kobietom
playdie Freundinnen playden Freundinnen
przyjaciółki przyjaciółkom
playdie Fragen playden Fragen
pytania pytaniom
playdie Menschen playden Menschen
ludzie ludziom
playdie Bären playden Bären
niedźwiedzie niedźwiedziom
playdie Abos playden Abos
abonamenty abonamentom
playdie Hotels playden Hotels
hotele hotelom
playdie Fotos playden Fotos
zdjęcia zdjęciom

Celownik występuje m.in. po takich czasownikach jak:

język niemiecki język polski
playgehören należeć
playhelfen pomagać
playgefallen podobać się
playschenken podarować
playzeigen pokazywać
playsagen mówić
playbegegnen spotkać
playgehorchen słuchać kogoś
playfolgen iść za kimś

Zastosowanie celownika w zdaniach wygląda następująco:

rodzaj męski
playDas Mädchen gefällt einem Jungen. Dziewczyna podoba się (komu?) chłopakowi.
playPeter antwortet dem Vater. Peter odpowiada (komu?) ojcu.
rodzaj żeński
playDie Tochter hilft der Mutter. Córka pomaga (komu?) matce.
playFrau Müller dankt der Sekträterin. Pani Müller dziękuje (komu?) sekretarce.
rodzaj nijaki
playDie Gäste geben dem Kind Geschenke. Goście dają (komu?) dziecku prezenty.
playDas dürfen wir keinem Mädchen sagen. Tego nie wolno nam powiedzieć (komu?) żadnej dziewczynie.
liczba mnoga
playIch zeige den Touristen die Stadt. Pokazuję (komu?) turystom miasto.
playDie Hefte gehören den Kindern. Zeszyty należą do (kogo?) dzieci.
playDer Lehrer liest den Schülern einen Roman vor. Nauczyciel czyta (komu?) uczniom powieść.

Pytania tworzone są przez inwersję, czyli przesunięcie czasownika na pierwsze miejsce, bądź przy użyciu zaimka pytającego wem? (komu? czemu?).

playAntwortet der Schüler dem Lehrer? Odpowiada uczeń nauczycielowi?
playWem antwortet der Schüler? Komu odpowiada uczeń?
playGehört der Hund dem Kind? Należy ten pies do tego dziecka?
playWem gehört der Hund? Do kogo należy ten pies?
Komentarze (8)

Nr 5 "dem Geburtstagkind" jest poprawnie

@rrozz
W przytoczonym przez Ciebie zdaniu chodzi o konstrukcję bezokolicznikową, która wynika z użycia w poprzednim zdaniu czasownika sein, a ten zawsze wymaga łączenia z drugim czasownikiem przez użycie zu. To też powód dlaczego mamy przecinek, o którym piszesz. Co do celownika po przecinku, to wynika on z tego, iż czasownik vermitteln łączy się właśnie z tym przypadkiem: vermitteln + Dativ.

Nie wiem czy to wlasciwy dzial, ale mam takie zdanie:

"Ziel sollte es immer sein, den Zuhoerern ein bestimmes Wissen zu vermitteln, sei es um... zu..."

Staram sie zakwalifikować zdanie zaczynające się od "...,den Zuhoerern..." i konczace sie na przecinku. Sens jest mi bliżej znany, jednak nie znalazłem zdania pobocznego o podobnej konstrukcji, a z kolei jeżeli jest to zwykłe użycie Dativa to dlaczego jest tam przecinek? Z początku myślalem ze jest to zdanie poboczne przydawkowe (względne).

"Das Mädchen gefällt einem Jungen." jest poprawnie.
To odmiana słaba (schwache Deklination) - wszystkie rzeczowniki rodzaju męskiego zakończone na -e odmieniają się w ten sposób.

W zdaniu "Gehört der Hund dem Kind?" to das Kind jest w Dativie. Pytając o przypadek myślimy o dopełnieniu zdania, nie o jego podmiocie. Pytanie do przypadku będzie "Wem gehört der Hund?".

"Das Mädchen gefällt einem Jungen." Czy tu nie powinno być "Junge"?

Der Hund występuje w mianowniku (Nominativ):
Gehört der Hund (kto? co? pies) dem Kind (komu? czemu? dziecku)?

Mam jeszcze pytanko, do zdania: Gehört der Hund dem Kind? Der Hund wystepuje tutaj w Dativie? Jak wtedy zadac pytanie do przypadku? Zauwazylam ze dativ nie odpowiada tylko na pytanie komu czemu, juz nawet na tej stronie widzimy propozycje kogo.

Czy w zdaniu Wem Antwortet der Schüler? Antwortet nie powinno byc napisane z malej litery? Tutaj chyba jest orzeczenie. Pozatem swietny blog. Pozdrawiam:)

Zostaw komentarz:
Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się.