Zaimek nieokreślony - język niemiecki

Zaimki nieokreślone występują jako podmiot w zdaniach, w których wykonawca czynności jest bliżej nieokreślony. W celu nadania zdaniu charakteru ogólnej ważności używany jest nieodmienny zaimek man, który można przetłumaczyć w połączeniu z czasownikiem w 3. osobie liczby pojedyńczej jako "się". Zdania te występują tylko w czasie teraźniejszym. Man występuje tylko z czasownikiem w 3. osobie liczby pojedyńczej.

playIn Polen trinkt man viel Bier. W Polsce pije się dużo piwa.
playHier spricht man nur Deutsch. Tutaj mówi się tylko po niemiecku.
playIn der Schule lernt man Mathe. W szkole uczy się matematyki.
playAn der Bushaltestelle wartet man auf einen Bus. Na przystanku czeka się na autobus.

Zaimka man używamy także w zdaniach, gdy wykonawca czynności nie jest istotny lub, gdy nie można go zidentyfikować. Chodzi tu przede wszystkim o zdania opisujące konkretne fakty, w których czasownik może wyrażać wszystkie czasy.

playMan hat ihm seinen Wagen gestohlen. Ukradziono mu samochód.
playMan zeigte mir den Weg zum Bahnhof. Pokazano mi drogę do dworca.

Man występuje także w zdaniach z czasownikami modalnymi, wyrażających nakaz, zakaz, pozwolenie, czy też powinność. Są to następujące czasowniki:

playkönnen móc
playdürfen mieć pozwolenie
playsollen powinien
playmüssen musieć

A oto przykłady:

playHier darf man nicht parken. Tu nie wolno parkować.
playMan sollte mich darüber informieren. Należało mnie było o tym poinformować.
playDas kann man nicht essen. Tego nie można zjeść!
playMan muss immer vorsichtig sein. Trzeba byś zawsze ostrożnym.

Aby wyrazić wykonawcę czynności jako jedną osobę, ale bez konkretnego określania jej funkcji, mówimy:

playjemand ktoś
playniemand nikt

Zarówno jemand (ktoś) jak i niemand (nikt) odmieniają się przez przypadki w dwojaki sposób. Należy pamiętać, że oba te zaimki występują tylko w liczbie pojedyńczej! Wzór odmiany wygląda następująco:

jemand niemand
N. playjemand playniemand
G. playjemandes playniemandes
D. playjemandem/ jemand playniemandem/ niemand
A. playjemanden/ jemand playniemanden/ niemand

A oto przykłady zdań:

playJemand hat mir ein Traumbuch geschenkt. Ktoś podarował mi sennik.
playHat jemand nach mir gefragt? Nein, niemand. Czy ktoś o mnie pytał? Nie, nikt.
playDas habe ich niemand(em) gesagt! Nikomu tego nie powiedziałam!
playHast du jemand(en) getroffen? Spotkałeś kogoś?

Należy pamiętać, iż w języku niemieckim nie ma podwójnego zaprzeczenia. Jeśli w zdaniu występuje niemand (nikt) nie można użyć nicht (nie). Dla porównania kilka przykładów:

playNiemand besucht mich. Nikt mnie nie odwiedza.
playNiemand mag ihn. Nikt go nie lubi.
playKannst du es bitte niemandem sagen? Możesz tego nikomu nie mówić?

Jak rodzajnik określony i posiadające liczbę mnogą odmieniają się następujące zaimki:

liczba pojedyncza playjeder playjede playjedes
każdy każda każde
playmancher playmanche playmanches
niektóry niektóra niektóre
liczba mnoga playalle playmanche
wszyscy niektóre

O ile wcześniej wymienione zaimki zastępowały rzeczownik, zarówno jeder (każdy) jak i mancher (niektóry) mogą występować same lub przy rzeczowniku w miejscu rodzajnika. Jeśli pamiętamy o odmianie przez przypadki i zmianie końcówki, wówczas użycie powyższych zaimków nie powinno sprawić problemu:

playManchen Männern kann man nicht vertrauen. Niektórym mężczyznom nie można ufać.
playJeder Hund muss regelmäßig geimpft werden. Każdy pies musi być regularnie szczepiony.
playKennst du alle Bundesländer in Deutschland? Znasz wszystkie landy w Niemczech?
playDas weiß jeder. To wie każdy.
playNicht alle kennen den früheren Namen von Myanmar. Nie wszyscy znają wcześniejszą nazwę Mayanmaru.

Sporą grupę stanowią zaimki nieosobowe składające się z dwóch części: nieodmiennego irgend (tłumaczone jako przyrostek -kolwiek) i drugiej części mogącej ulegać odmianie lub też nie. Wydaje się skomplikowane, ale po przypatrzeniu się poniższym przykładom, na pewno uda się to rozszyfrować:

playirgendwer ktokolwiek
playirgendjemand ktokolwiek/ktoś
playirgendeiner ktokolwiek/ktoś
playirgendetwas cokolwiek
playirgendwie jakkolwiek
playirgendwann kiedykolwiek
playirgendwo gdziekolwiek

Odmianie ulegają tylko te zaimki, które posiadają element dający się odmieniać. Będą to więc: irgendwer, irgendjemand, irgendeiner (ktokolwiek). Poniżej znajduje się odmiana irgendwer i irgendjemand, które nie posiadają liczby mnogiej i brzmią tak samo dla wszystkich rodzajów. Odmiana irgendeiner następuje według wzoru odmiany niżej opisanego zaimka einer.

irgendwer irgendjemand
N. playirgendwer playirgendjemand
G. playirgendwessen playirgendjemandes
D. playirgendwem playirgendjemand (em)
A. playirgendwen playirgendjemand (en)

Jeśli jest mowa o jednej osobie z grupy, lub o jednej rzeczy z wielu, służą do tego zaimki:

rodzaj
męski
playeiner jakiś
rodzaj
żeński
playeine jakaś
rodzaj
nijaki
playeines jakieś
liczba
mnoga
playwelche jakieś

przy przeczeniach zaimki te brzmią:

rodzaj
męski
playkeiner żaden
rodzaj
żeński
playkeine żadna
rodzaj
nijaki
playkeines żadne
liczba
mnoga
playkeine żadne

Powyższe zaimki odmieniają się tak jak rodzajnik określony i zajmują w zdaniu miejsce rzeczownika. Wygląda to w następujący sposób:

rodzaj
męski
rodzaj
żeński
rodzaj
nijaki
liczba
mnoga
N. playeiner playeine playeins playwelche
playkeiner playkeine playkeins playkeine
G. playeines playeiner playeines playwelcher
playkeines playkeiner playkeines playkeiner
D. playeinem playeiner playeinem playwelchen
playkeinem playkeiner playkeinem playkeinen
A. playeinen playeine playeins playwelche
playkeinen playkeine playkeins playkeine

Dla przykładu kilka zdań:

playWarten Sie auf den Bus? -Ja,es kommt aber keiner. Czeka Pan na autobus? -Tak, ale żaden nie nadjeżdża.
playIch brauche einen Kuli. -Ich habe einen. Potrzebuję długopisu. -Mam jakiś.
playGibt es hier eine Toilette? -Ja, dort gibt es eine. Czy jest tu jakaś toaleta? -Tak, tam jest jakaś.
playGibt dir dein Freund Blumen? - Ja, er gibt mir welche. Czy twój przyjaciel daje ci kwiaty? -Tak, daje mi jakieś.
playEine Ohrfeige hat noch keinem geschadet. Spoliczkowanie jeszcze żadnemu nie zaszkodziło.
playSind Sie Polizist? -Nein, aber dort steht einer. Czy jest Pan policjantem? -Nie, ale tam jakiś stoi.
playIch suche neue Schuhe. -Hast du schon welche gefunden? Szukam nowych butów. -Znalazłaś już jakieś?

Obszerną grupę stanowią pozostałe zaimki mogące występować wraz z rzeczownikiem (zamiast rodzajnika) lub bez rzeczownika. Są to:

playetwas coś
playnichts nic
playalles wszystko
playein paar kilka
playein bisschen trochę
playviel dużo
playwenig mało
playeinige kilka
playmehrere liczni/liczne
playein wenig trochę
playsämtlich wszelki/wszystkie

Przykłady użycia w zdaniach:

playBrauchst du noch etwas? Potrzebujesz jeszcze czegoś?
playIch habe schon alles. Mam już wszystko.
playKennst du einen Indianer? -Ja, ich kenne mehrere. Znasz jakiegoś Indianina? -Tak, znam wielu.
playHat er noch ein bisschen Hoffnung? Czy on ma jeszcze trochę nadzieji?
playPeter hat wenig Geduld. Peter ma mało cierpliwości.
playIn der Disko habe ich einige Damen kennengelernt. W dyskotece poznałem kilka kobiet.
playHast du nichts dagegen? Nie masz nic przeciwko?
playDer Lehrer gab mir ein paar Tipps. Nauczyciel dał mi kilka wskazówek.
playDer Euro wird in sämtlichen Ländern der EU eingeführt. Euro będzie wprowadzone we wszystkich krajach unii europejskiej.
playIch will ein Auto kaufen, ich habe aber zu wenig Geld. Chcę kupić samochód, mam jednak za mało pieniędzy.
playIn dieser Ausgabe befinden sich sämtliche Gedichte von Schiller. W tym wydaniu znajdują się wszystkie wiersze Schillera.
Komentarze (2)

Czasem zastanawiam się czy uczę się niemieckiego czy jakiś skomplikowanych wzorów na fizykę. Ta odmiana jest powalona :D

BŁĄD !!!! Zaimek "man" odmienia się w DATIV I AKKUSATIV!

Zostaw komentarz:
Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się.